About Post Author

Vrijmetselarij in beeld

Door H.J. Flinsenberg, Oktober 2014
1. Inleiding
Op twee manieren kan men over de vrijmetselarij aan buitenstaanders iets duidelijk maken. De eerste is het publiceren van verhalen over wat het vrijmetselaar-zijn inhoudt, hoe je dat ervaart en wat het lidmaatschap van een loge voor de betrokkene betekent. De tweede is uiteen te zetten wat er in de vrijmetselarij tot stand is gekomen in de lange historie die de Orde van Vrijmetselaren in Nederland achter zich heeft,. Deze bespreking volgt de tweede weg. We verwijzen naar het boek wat hier voor ons ligt: De beoefening der koninklijke kunst in Nederland / Een cultuurgeschiedkundige platenatlas der vrijmetselarij in Nederland, samengesteld door J. J. Hanrath, P. H. Pott, & B. Croiset van Uchelen, 44 pp., 94 pl. met tegenoverstaande tekst, 33 x 23 cm.. Uitgave van de Maçonnieke Stichting Ritus en Tempelbouw, Laan van Nieuw Oosteinde 174, Voorburg (1972).

Voor geinteresseerden die na afloop wat meer over de vrijmetselarij willen lezen kan ik het boek Vrijmetselarij / Een poging tot inzicht en waardering , aanbevelen, geschreven door wijlen pater M. Dierickx, en verschenen in 1968.

Allereerst wil ik graag proberen een inleiding over vrijmetselarij in het algemeen te geven, al wijs ik erop dat mijn visie, zoals die van ieder vrijmetselaar, slechts een persoonlijke kan zijn. Het makkelijke stuk zijn de juridisch exacte feiten. De Vrijmetselarij is opgericht op 24 juni 1717 te Londen, toen daar vier loges bijeenkwamen om een grootmeester te kiezen, die de bevoegdheid had andere loges te erkennen. Door die erkenning wordt een loge regulier, Alleen hij is vrijmetselaar die in zo’n erkende loge op de voorgeschreven wijze als zodanig is aangenomen. Die erkende vrijmetselaren hebben een omvangrijk geheel opgebouwd van ritualen, tradities, gebruiken, parafernalia, overeenkomsten, organisaties, bepalingen en gewoonten; dat geheel vormt de vrijmetselarij.

De vrijmetselarij is een orde, met een duidelijke structuur zoals we die bij andere ordes ook kunnen aantreffen, echter met accenten die in lijn zijn met haar beginselen. Zo kan men kan alleen lid worden op eigen initiatief, waarbij men moet voldoen aan bepaalde kwalificaties; wat de vrijmetselarij betreft zijn die samen te vatten in de formule ‘een vrij man van goede naam’. Bij toetreding belooft men het doel der orde naar beste vermogen na te streven, waarbij de leden elkaar helpen en dit in een absloute vertrouwde omgeving. Bovendien wordt bij toetreding de oprechte bedoeling verondersteld om lid te worden voor het leven. Vandaar de zorgvuldigheid waarmee kandidaten voor het lidmaatschap worden onderzocht op de ernst en kwaliteit van hun motieven; vandaar ook het respect dat de leden van de orde elkaar zijn verschuldigd. De vrijmetselaar zoekt  hierbij wat mensen verbindt en tracht weg te nemen wat hen verdeelt, opdat het ideaal van een allen verbindende broederschap gestalte kan krijgen. Daarbij aanvaardt hij een persoonlijke verantwoordelijkheid ten opzichte van de wereld, die hij ziet als een te voltooien bouwwerk waarvan ieder mens een levende bouwsteen is.  Hij verricht die arbeid in het licht van een hoog beginsel, symbolisch aangeduid als “Opperbouwmeester des Heelals”. Een nieuweling moet een leertijd doormaken, die uiteindelijk resulteert in het meesterschap. Leden kiezen één uit hun midden als ‘primus inter pares’ met in gezamenlijk overleg vastgestelde bevoegdheden: de Voorzittend Meester.

2. Vorm van de Vrijmestelarij-De Koninklijke Kunst

Centraal hierin is de beoefening der Koninklijke Kunst in Nederland .

Een koninklijke kunst als in een allegorisch verhaal wat gezamelijk wordt beleefd in de vorm van een rituele reis door het leven, waarin de vrije handeling van de vrijmetselarij alles bepalend is. De reis wordt vrijwillig aangegaan. Het woord vrij-metselaar heeft daarop overigens geen betrekking. Het Engelse woord Freemason is een inkorting van ‘free stone mason’, waaronder verstaan werd iemand die de fijnste, zachtste steen wist te bewerken, welke diende voor beelden en versieringen. Bij de aanneming tot vrijmetselaar ligt, zoals gezegd, de nadruk op de vrijwilligheid van de stap die men doet, en op de persoonlijke verantwoordelijkheid daaraan verbonden.

De Konklijke Kunst wordt opgevoerd  buiten het ‘gewone’ of ‘eigenlijke’ leven. Inderdaad hebben de bijeenkomsten van vrijmetselaren een onmiskenbaar ‘afgelsoten’ karakter, ook al ontbreken verwijzingen naar het leven buiten de loge allerminst. Hierin zal de vrijmetselarij niemand aanzien of rijkdom brengen. Dienstbaarheid aan het algemeen belang wordt gevraagd, maar niet opgelegd. Politieke en godsdienstige twistgesprekken zijn daarbij in alle loges verboden. De vrijmetselarij is omgeven met luister en glorie, al is deze volstrekt on-commercieel. De deelnemers kleden zich ceremonieel; er is een rijke verscheidenheid aan versierselen en gebruiksvoorwerpen.

De Koninklijke Kunst streeft daarbij naar wat in wezen uiteindelijk het onbereikbare is. Met hoog ethische reflectie, idealen van persoonlijke vorming en samenleving. De Engelse omschrijving van vrijmetselarij als ‘a peculiar system of morality, veiled in allegory and illustrated by symbols’ legt dit aspect met alle gewenste nadruk vast. Vrijmetselarij is een gezelschap waarin ethiek en stijl hoog genoteerd staan.

De Koninklijke kunst betekent iets, viert iets. De ritualen hebben betrekking op de aanneming tot leerling-, bevordering tot gezel-. of verheffing tot meester-vrijmetselaar, of op bezinning naar aanleiding van het zomer- en winter-solstitium, of van het begin van een nieuw jaar van maçonnieke arbeid. Het maçonnieke rituaal raakt de deelnemers; het is ook de bedoeling dat zij zich bewust identificeren met degene die het gebeuren voor de eerste maal ondergaat. De vrijmetselaar treedt naar binnen en gaat een gesprek in met de stilte waarin Opperbouwmeester van het Heel Al vaak verborgen is. Het rituaal is daarin ondersteunend. Het wordt op ceremoniële wijze geopend en gesloten en noopt tot regie, tot vormgeving, met zorgvuldig tot stand gekomen teksten en handelingen; het is nodig om allerlei zaken te doordenken, te formuleren, vast te leggen, over te leveren. Wat wij dan ook doen. Veel in deze gaat terug op een ver verleden. Sommige zeggen tot begin vorige eeuw, anderen benadrukken de begintijd van de Nederlandse vrijmetselarij, weer andere zien de invloed veel verder terugaan tot aan opvallende gelijkenissen met bijvoorbeeld de Egyptische ritus.

De Koninklijke kunst voltrekt zich binnen een bepaalde, omgrensde ruimte. De ruimte die vrijmetselaren gebruiken wordt wel ‘tempel’ genoemd, in die echte betekenis van ‘datgene wat afgezonderd is’, afgezonderd namelijk van de buitenwereld.

Binnen de loge heerst een eigen en volstrekte orde. Dit is het geval met de tempel als zodanig – die georiënteerd is op de vier Windstreken en op een bepaalde manier is ingedeeld – en in de hiërarchische opbouw van de loge zelf, met een voorzittend meester (die voor een bepaalde tijd is gekozen), twee opzieners, meesters, gezellen, leerlingen, alsmede in het vaste, overgeleverde karakter van dat wat plaats vindt.

De Koninklijke kunst  heeft onmiskenbaar aesthetische kwaliteiten. Men mag een rituaal gerust vergelijken met een toneelstuk van hoge klasse. Er moet iets ‘lukken’ in de manier waarop deze allegorische kunst wordt uitgevoerd, vrijmetselaren moeten in deze de kunst begrijpen, hun rol kennen, hun plaats weten. Gaat alles goed, dan werkt er iets in en door deze kunst, en ontstaat er een besef van schoonheid, van een zich opgenomen weten in een hogere ordening.

De Koninklijke Kunst heeft regels, ten aanzien waarvan geen scepticisme mogelijk is. Men aanvaardt ze, en dan ook geheel. Van oudsher is de vrijmetselarij hierin bijzonder strikt geweest. Wie tot lid van de orde werd aangenomen; beloofde plechtig, niets van de geheimen der vrijmetselarij te zullen verraden. De vrijmetselaren hanteren daarbij een maçonnieke terminologie, en hebben een gezamenlijk bezit van geheimen welke zich voltrekken in beslotenheid. Ieder huwelijk heeft zijn geheimen, ieder goed functionerend bestuur zelfs. Dát er geheimen zijn, is belangrijk. Het belang blijkt uit het feit dat maçonnieke herkenningswoorden en -gebaren formeel worden toevertrouwd.

De Koninklijke kunst bevordert hierbij gemeenschap. Dat is te ervaren door iedereen die er aan deel heeft. In de vrijmetselarij wordt die gemeenschap in eerste instantie verwerkelijkt in de loges. Zij bestaan uit 20 – 100 leden, die elkaar vrij goed tot zeer goed kennen, en de gemeenschap vormen ter opvoering van de ritualen. Daarbij is het maçonnieke spel geen doel, maar middel. Doel is het leerproces, werken aan jezelf en, zoals het heet, om ‘mannen tot elkaar te brengen, die anders in voortdurende verwijdering van elkaar zouden zijn gebleven’: het beleven van een echte broederschap.

De Koninklijke Kunst (in zijn hogere vormen) is daarbij geassocieerd met het fenomeen heiligheid in zijn oorspronkelijke betekenis: HEEL zijn/worden. Zij wordt opgedragen aan, of voltrokken in naam van, de hoogste macht in het universum, in casu de Opperbouwmeester van het Heel Al. De vrijmetselarij is zeker geen eredienst, maar aanvaarding van dit gegeven – waarvan het inhoudelijk begrip aan ieders eigen interpretatie wordt overgelaten – is essentieel voor een gemeenschappelijke beleving.

3. De tempel van Salomo

De ritualen zijn gebaseerd op verhalen uit de Bijbel. Dit boek wordt in allerseerste plaats gezien als een boek van wijsheid, en een symbool op zich. De bijbel klinkt door in de ritualen: 1) geen rituaal wordt opgevoerd zonder dat dit boek der boeken ligt opengeslagen, 2) de meeste ritualen zijn gebaseerd op een thema uit de Bijbel, veelal oud-testamentisch, 3) veel zinswendingen in de ritualen zijn op enigerlei manier aan Bijbelteksten ontleend. Boven en behalve de algemene drie graden van leerling, gezel, en meester, kent de maçonnerie nog andere werkwijzen; deze gaan veelal uit van andere Bijbelse gegevens, sommige daarvan meer nieuw-testamentisch. Van alle themata die in de vrijmetselarij worden gebruikt is het meest algemene, het meest fundamentele, de bouw van de tempel van Salomo. Vrijmetselaars bouwen, zoals dat wordt uitgedrukt, ‘aan een onzichtbare tempel, waaraan die van Salomo ten zinnebeeld strekt’, een tempel gemaakt met levende bouwstenen. De vrijmetselaar beschouwt zichzelf als een symbolische bouwsteen, die zo lang en zodanig moet worden bewerkt tot hij bruikbaar is voor die bouw. Een voorbeeld wordt hem voor ogen gehouden in de vorm van een goed afgewerkte, zuiver kubieke steen. Ziedaar dus een symbool dat een concrete richtlijn biedt voor handelen in het dagelijks leven.

De trouvaille van de vrijmetselarij is de abstractie van het bouwen van de tempel van Salomo, waardoor het niet alleen kon worden opgevat in overdrachtelijke zin, maar tevens worden gebruikt als norm en leidraad voor handelen onder eigen verantwoordelijkheid door, in principe, iedereen. Dit is de betekenis van de overgang van ‘operatieve metselarij’ tot ‘speculatieve’ (dat is: bespiegelende) vrijmetselarij. De 18de eeuw bood de burgerij nieuwe mogelijkheden tot initiatief en ontplooiing. Met herinnering aan het gildewezen liet zich in de vrijmetselarij een methode creëren om in symbolische vorm dat bouwen aan Salomo’s tempel, die Koninklijke Kunst, te beoefenen in een nieuw perspectief: ‘het bouwen aan een betere wereld, een betere leefgemeenschap’ . 

Persoonlijke beleving

Hoe gaat de vrijmetselaar, die een verband zoekt tussen dat ideaal van koninklijke tempelbouw en zijn eigen persoonlijkheid, nu te werk? Bij het bezien van de vraag dient vooropgesteld dat vrijmetselarij een methode is. Tijdens het maçonniek gebeuren worden dingen genoemd en symbolen getoond welke naar die (tempel)bouw verwijzen. Het rituaal is een allusieve, dat is toespelende, handeling en tekst, die als een gebeuren wordt beleefd ‘ dat wekkend is ten aanzien van hen die daar actief aan deelnemen, en wel doordat het zinspeelt op een gegeven dat in aanleg bij alle deelnemers bekend wordt geacht en waarbij de deelnemers zich actief en bereid openstellen om zijn wekkende werking te ondergaan’.  “Daarin zullen zij enerzijds een persoonlijke stimulering vinden tegen de achtergrond van eigen denk- en gemoedsleven en religieuze verwerking, anderzijds wordt hierdoor een onderlinge verbondenheid van de deelnemers gestimuleerd als deelgenoten aan een geheim…”. Dit brengt met zich mee dat de beleving der vrijmetselarij multi-interpretabel is, en moet zijn. Zij is, geheel en al, ondogmatisch. De ritualen zijn van voldoende breedte en diepgang om ieder der deelnemers in staat te stellen er zeer veel in te herkennen dat op zijn eigen leven en streven als vrij man van goede naam toepasbaar is; natuurlijk worden vrijmetselaars door een meer ervaren broeder in dat herkennen ook onderricht. De winkelhaak als symbool van, bijvoorbeeld, ‘de rechte verhouding’ welke dient te bestaan tussen de vrijmetselaar en zijn medemensen, is voldoende bekend. Het symbool is er: het moet herkend worden, pas dan kan men zich eraan activeren.

Dialectische verschillen

De grondgegevens zijn in verschillende landen op verschillende wijzen uit-gewerkt, onder behoud van een aantal constante punten. Gelijk al gezegd, is de vrijmetselarij van Britse oorsprong. Zij raakte snel verbreid in Frankrijk, waar zij modificaties onderging. Het culturele leven in Nederland in de 18de eeuw was sterk op Frankrijk gericht, en Franse invloeden zijn in de vrijmetselarij in ons land dan ook alom aanwijsbaar, bijvoorbeeld in de namen van vele loges: La Vertu (onze moederloge), Le Profonde Silence en Le Préjugé Vaincu ( dochterloge Zwolle).

De idealen, waarmee de vrijmetselarij in Frankrijk verweven raakte, waren van humanitaire en cosmopolitische aard: liberté – égalité – fraternité. De aandacht valt dan vooral op de individuele mens, zijn persoonlijke verantwoordelijkheid, en zijn recht om zelfstandig te zoeken naar waarheid. Vanuit de innerlijke beleving kan men een toename van inzicht in de wereldorde mogelijk achten, die men kan typeren als een toestand van verlichting. In deze opvatting van vrijmetselarij wordt het rituaal vaker naar eigen inzicht aangepast, kan men er stukken uit weglaten of aan toevoegen: dat is in de Nederlandse vrijmetselarij ook gebeurd. Van de vrijmetselaar wordt dan verwacht dat hij een individueel denker is.

In de Engelse maçonnieke sfeer ligt de nadruk op het gemeenschappelijk handelen, zoals dat bij traditie is vastgelegd; het rituaal staat buiten en boven alle discussie. Een eventueel eigen inzicht is secundair; van de spelers wordt verwacht dat zij hun rol kennen.

Ook is het zo dat de symboliek van de vrijmetselarij van tweeërlei aard is: die van de bouw en die van het licht. Wie de individuele beleving voorop stelt, zal de nadruk leggen op de lichtsymboliek. De Nederlandse vrijmetselarij is wat dat betreft een mozaïek van schakeringen. Sommige loges stellen het ‘operatieve’ element, het bouwen, centraal, andere het ‘speculatieve’ of bespiegelend element. Er is een zekere vrijheid om het rituaal te variëren.

Wat kunt u verwachten in de vrijmetselarij

Hoewel een wereld op zich, is de vrijmetselarij nochtans bepaald geen doel in zichzelf. De vrijmetselarij is een leerschool doordrenkt van een drang tot vormgeving aan houding, gebaar, woord en gedachte. Dat alles geschiedt belangeloos. Wie vrijmetselaar is, bemerkt al spoedig dat hij bij zijn broeders toegang heeft op een andere wijze dan via de gewone maatschappelijke of vriendschappelijke of ideologische contacten. Men komt binnen door een speciaal deurtje, een feit dat in overeenstemming is met de afwezigheid in de loge van maatschappelijke ambities, standsverschillen en wrijvingen, en van politieke tegenstellingen. De vrijmetselarij ontsnapt aan die tegenstellingen.  De vrijmetselarij is geen godsdienstig noch een mystiek gezelschap, men kan er daarentegen wel mensen ontmoeten met een diepe belangstelling voor bezinning, bewustzijn, godsdienst, filosofie, liefde voor het woord en mystiek. Daarnaast kent zij een zeker (hoog) percentage leden die geneugt vinden in de gezamenlijke consumptie van spijs en drank met ongedwongen conversatie en welsprekendheid. Stellig heeft de wijde verspreiding van de vrijmetselarij over de wereld een grote praktische waarde voor hen die nogal eens van verblijfplaats wisselen.  Het gedachtegoed: vrijheid, gelijkheid, en broederschap, dat in optima forma, ongevulgariseerd, door de vrijmetselarij bewaard werd, wordt zij het met de menselijke opmaat tot op de dag van vandaag ook in praktijk gebracht.

Deze bijdrage is een bewerking naar eigen inzicht van de auteur van een eerder verschenen publicatie van M. Jacobs  in Streven, Jaargang XXVII – deel 2 – Nr. 8 mei 1974 . Veel is een direct overgenomen uit dit artiekel, sommige delen weggelaten en hier en daar is de terminologie en belichting enigsinds aangepast.

Read More

De Kracht van Symbolen

 

Een plaatje zegt meer dan duizend woorden. En een handeling brengt vaak gevoelens over die bijna onuitspreekbaar zijn. Samen, beelden en handelingen, zijn ze vaak een veelzeggend ritueel.

Wat eenieder voelt bij het aanhoren van zijn volkslied of tijdens het zich scharen achter een vlag van zijn land is zeer verschillen, maar ook erg verbinden.. Soortgelijke momenten van verbinding en met toch de ruimte voor onderscheiden gevoelens kennen we bij de olympische spelen of nationale dodenherdenking, of op koningsdag. Maar ook bij een uitvaart of huwelijk.

Elkaar de ruimte gunnen van die verbonden vrijheid, om binnen die ruimte zichzelf en de ander verder te ontdekken, is de kracht van het werken met symbolen.

Ad van Bijnen is lid van de Loge Le Profond Silence sinds 2005 en vrijmetselaar sinds 1981
Read More

Vrijmetselarij in het algemeen


De zoektocht naar je eigen waarde en waarheid, en jouw plek in het geheel. Samen werken met andere mannen, broeders, met behulp van symbolen en ritualen, om zo te komen tot verrijkt inzicht. Je zelf als het ware durven en willen beschaven. Deze manier van werken bied de vrijmetselaar een weg, om zijn plaats te bepalen ten opzicht van zichzelf, de medemens, en datgene wat hij als leidinggevende kracht beschouwd.

Het is dus geen godsdienst. Maar meer een op een rijke historische gestoelde levenswijze die ook heden ten dage nog zeer actueel is, of kan zijn. Zoek wat je samen hebt en verbind en weg te nemen wat de mensen uit elkaar drijft, is een van de belangrijkste opdrachten die een Vrijmetselaar kent. Maar daarvoor moet je ook jezelf willen kennen.

De vrijmetselarij gaat uit van het recht van ieder mens tot het hebben van een eigen religieuze, politieke of maatschappelijke overtuiging. Als individu tracht de vrijmetselaar met toewijding te werken aan het welzijn van de gemeenschap. Hij streeft ernaar zijn talenten ter beschikking te stellen van zijn medemens. Iedere loge kent door de unieke samenstelling van verschillende leeftijden, beroepen en achtergronden, zijn eigen sfeer. Een kleine zoektocht en bezoekjes leert welke loge het beste bij jou als individu past. De veelal wekelijkse bijeenkomsten bijwonen, maakt dat je de band met je broeders versterkt. Het versterkt het vertrouwen in elkaar, en maakt dat ook jij je zelf kunt laten zien. Van gedachten wisselen en visies met elkaar delen, zonder te discussiëren, maar te compareren (vergelijken) zorgt voor een breder perspectief in het hier en nu.
Read More

Het Logegebouw

In de loop van de eerste honderd jaren kwamen de leden op een viertal verschillende plekken binnen de stad Kampen bijeen.
In 1887 kochten ze een oud pand in de Boven Nieuwstraat. Dit pand werd geheel afgebroken en op deze plaats werd het huidige Loge-gebouw gezet. Op l5 juni 1887 werd voor de prijs van fl. 2.287.- een eigen gebouw gekocht, toen bekend onder de naam “Het huis van de Rovers”, wijk 2, nr 184. Het bestaande pand werd geheel gesloopt omdat het te bouwvallig was, en onder toezicht van architect W. Koch werd een geheel nieuw pand gebouwd dat op 24 juni 1888 in gebruik werd genomen.

Van 1993 tot 1995 is het pand gerestaureerd, zodat de Loge bij haar 225-jarig bestaan in 1995 weer een optimaal gebouw had. Vervolgens is het gebouw 2 Maart 1999 door staatssecretaris F. v. d. Ploeg aangewezen als beschermd rijksmonument vanwege het algemeen cultuur- en architectonisch belang en vanwege de hoge mate van gaafheid van zowel het exterieur als het interieur.

Het gebouw is één van de zeer weinige vrijmetselaars-onderkomens, welke is ontworpen en van meet af aan als Loge-gebouw in gebruik is gebleven. In 1988 is het 100-jarig bestaan van het gebouw gevierd en sindsdien houden wij ieder jaar tijdens de Open Monumentendag “open huis”. Belangstellenden kunnen dan het grootste deel, en in elk geval de monumentale delen, van het gebouw bezichtigen.

Het gebouw is momenteel in gebruik door verschillende verenigingen. Naast de Vrijmetselaren van Le Profond Silence, maakt ook de vrouwenloge van de weefsters Aletheia gebruik van de ruimtes. De Loge Het Roosvenster uit Lelystad maakt gebruik van het gebouw om haar ritualen uit te voeren. Hun niet rituele avonden houden ze in Lelystad, hun plaats van vestiging. Ook worden er in het gebouw bijeenkomsten gehouden door groepen broeders die rituele uitvoeren met een focus op een specifiek aspect (verdieping).

Read More

Geschiedenis

Van 1764 tot 1767 lag het eerste bataljon van het regiment van Luitenant-Generaal d Envïe in Kampen. Bij dit bataljon behoorde de ambulante Loge “La Concorde”.

In 1766 werd in Kampen de basis gelegd voor de latere Loge “Le Profond Silence”. In de loop van die drie jaren werden negen niet-militaire inwoners van Kampen ingewijd in deze Loge. Zij bleven zonder Loge in Kampen achter, toen het bataljon (en dus ook de ambulante Loge) in 1767 naar Arnhem werd verplaatst.

In 1766 werd Jacob Abraham Uitenhage de Mist lid van de Vrijmetselaarsloge “La Vertu” te Leiden, van welke Loge hij van 1766 tot 1769 tevens Voorzittend Meester was. Op 13 november 1769 werd hij door Schout en Schepenen benoemd tot derde secretaris van Kampen en vertrok hij uit Leiden.

Op initiatief van Uitenhage de Mist werd in 1770 door de in Kampen wonende Vrijmetselaren een verzoek bij het Nederlandse Groot-Oosten ingediend om in Kampen de eerste Loge ten oosten van de Zuiderzee te mogen oprichten. Het verzoek werd door het hoofdbestuur van de Orde in Den Haag ingewilligd en op 16 juli 1770 werd de vijftiende Nederlandse Loge in Kampen geïnstalleerd ander de naam “Le Profond Silence”, met als eerste Voorzittend Meester Jacob Abraham Uitenhage de Mist.

De directe maatschappelijke betekenis van de Vrijmetselarij was vroeger vaak duidelijker dan nu. Dat komt onder andere omdat in de huidige welvaartsstaat veel meer zaken door de staat worden behartigd. De Loge “Le Profond Silence” heeft zo bijvoorbeeld in 1846 de instelling “Orde en Vlijt” (actief tot 1890) opgericht als ondersteuning van behoeftigen en ouderen. Ook waren Vrijmetselaren stichters van een schoolbeurzenfonds (actief tot 1907) en een minvermogendenbank ( actief tot 1940)

Aan het begin van de tweede wereldoorlog werd de Loge, zoals alle Loge’s in Nederland, door de bezetter opgeheven. Het gebouw aan de Boven Nieuwstraat werd eigendom van de Hervormde Kerk. De archiefstukken verdwenen gedeeltelijk naar Duitsland.

De bibliotheek werd verborgen, evenals de Constitutiebrief. Deze laatste werd na de oorlog ter restauratie in handen gesteld van een boekbinder, die echter emigreerde. Later werd de bewuste brief op het Waterlooplein teruggevonden en kwam zij voor twee kwartjes weer in het bezit van de Loge. Ook het Logegebouw kwam na de oorlog weer in het bezit van de rechtmatige eigenaar.

De belangstelling voor de Vrijmetselarij en haar doelstellingen neemt de laatste jaren toe, mede als gevolg van een beleid van grotere openheid over wat de Vrijmetselarij bezig houdt. Vrijmetselarij is bouwen aan jezelf.

De Loge Le Profond Silence telt tegenwoordig rond de vijftig leden. Een vrij groot aantal van hen woont in Kampen, maar er zijn ook leden die buiten Kampen wonen, met name in Flevoland en de Noordoostpolder. Gezamenlijk en individueel werken zij aan de verwezenlijking van ieders recht om zelfstandig te zoeken naar Waarheid
Read More

De Sfeer

Iedere loge kent door haar unieke samenstelling van verschillende leeftijden, beroepen en karakters een eigen sfeer. Immers, een loge wordt gevormd door de broeders die er lid van zijn en samen aan het werk zijn.

 

De achtergrond en beroepen van de leden lopen uiteen van ondernemer tot ambtenaar, van student tot visser, van manager tot landbouwer, van militair tot predikant. De leeftijd van de ongeveer 50 leden, loopt uiteen van 24 tot 86 jaar.

 

Naast het goede gesprek, het respect voor elkaars opvattingen en het serieus uitvoeren van onze ritualen, is er ruimte voor humor en het alledaagse. Op deze manier leren de broeders elkaar goed kennen, en is er vertrouwen om zichzelf te laten zien. Om deze reden is er de afspraak dat alles wat er gezegd wordt, ook binnen de muren van de loge blijft. Een afspraak die door elke vrijmetselaar zeer serieus wordt genomen.

 

Elke week komen gemiddeld 30 leden bijeen om de comparities bij te worden, en van elkaar te leren door te luisteren naar een lezing (bouwstuk) en daarover van gedachten te wisselen. Belangrijk is dat er niet gediscussieerd wordt over de onderwerpen. Immers dat zou betekenen dat de ander ongelijk zou hebben, en dat is in strijd met onze visie dat eenieder op zoek is naar zijn eigen waarheid. Wel worden de visies van de broeders uitgesproken en vergeleken. Op deze wijze kan ieder voor zichzelf uitmaken wat voor hem waar is, of juist niet.

 

De onderwerpen kunnen verdiepend zijn over de Vrijmetselarij en haar symboliek, maar kunnen ook gaan over filosofische of spirituele onderwerpen, of juist over hoe men om gaat met de problemen in het dagelijks leven. In deze bijeenkomsten is uitgaan van wat ons bindt een belangrijk uitgangspunt. Om die reden worden de onderwerpen Politiek en Religie vermeden. Dat wil niet zeggen dat iemand niet zijn persoonlijke geloofsovertuiging of zijn blik op de wereld kan verwerken in zijn bouwstuk.

 

Maar natuurlijk zijn we gewone mensen onder elkaar en kan dus ook de wijze waarop we met elkaar omgaan eens wat minder gelukkig uitvallen. Taak van iedere Vrijmetselaar is dan zich in te zetten voor respect , fatsoen en waardigheid en te proberen een eventueel conflict op te lossen door te verenigen van die zaken die mensen verbindt en weg te nemen van hetgeen mensen scheidt.

Read More

Symbolen


Symbolen

Symbolen maken begrippen bespreekbaar waaraan verschillende mensen verschillende betekenissen hechten. Een voorbeeld van zo´n vrijmetselaarssymbool: de mens is een ‘ruwe steen’ die wordt bewerkt tot de ‘kubieke steen’ die bruikbaar is bij de bouw van de tempel, de tempel der mensheid. De vrijmetselaar beschouwt het leven en de wereld als een bouwwerk dat moet worden voltooid en zichzelf als een ruwe steen die hij moet bewerken tot een steen die in het bouwwerk past. Deze ‘arbeid’ verricht men gezamenlijk in de loges, gesteund door elkaar en met behulp van troffel, schietlood, winkelhaak en andere symbolische attributen uit de bouwwereld.

Read More

Wat is Vrijmetselarij?

Wat is vrijmetselaarij? De zoektocht naar je eigen waarde en waarheid, en jouw plek in het geheel. Samen werken met ander mannen, broeders, met behulp van symbolen en ritualen, om zo te komen tot verrijkt inzicht. Je zelf als het ware durven en willen beschaven.

Deze manier van werken bied de vrijmetselaar een weg, om zijn plaats te bepalen ten opzicht van zichzelf, de medemens, en datgene wat hij als leidinggevende kracht beschouwd. Het is dus geen godsdienst. Maar meer een op een rijke historische gestoelde levenswijze die ook heden ten dage nog zeer actueel is, of kan zijn. Zoek wat je samen hebt en verbind en weg te nemen wat de mensen uit elkaar drijft, is een van de belangrijkste opdrachten die een Vrijmetselaar kent. Maar daarvoor moet je ook jezelf willen kennen.


Ieder loge kent door de unieke samenstelling van verschillende leeftijden, beroepen en achtergronden, zijn eigen sfeer. Een kleine zoektocht en bezoekjes leert welke loge het beste bij jou als individu past. De veelal wekelijkse bijeenkomsten bijwonen, maakt dat je de band met je broeders versterkt. Het versterkt het vertrouwen in elkaar, en maakt dat ook jij je zelf durft/kunt? te laten zien. Van gedachten wisselen en visies met elkaar delen, zonder te discussiëren, maar te compareren (vergelijken) zorgt voor een breder perspectief in hier en nu.

Read More